Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэгт Монголын хууль үйлчлэхгүй байна. Түүний талаар олон арван ноцтой баримт ил болсоор байхад хэн ч үүнийг нь асууж, хууль, хариулцлага сануулж зүрхлэхгүй байна. Ардчилсан, сөрөг хүчинтэй парламентад хэн ч түүний эсрэг үг унагаж чадахгүй сууна гээд төсөөл дөө. Сайд эмэгтэйн ард том хамгаалалт байгаа учраас тэр шүү дээ. Б.Батцэцэгээр оролдвол, хууль бус үйлдлийг нь шалгаад эхэлчихвэл “ажил карьер, амьдрал нь дуусах” учраас хэн ч ам ангайхгүй байгаа юм. Б.Батцэцэгийн дээр хууль биш зөвхөн хөх тэнгэр л байна даа!

Монгол Улсад хууль үйлчилдэггүй цор ганц сээхэлзүүр сайд байна. Тэр нь Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэг. Гадаад паспорт үйлдвэрлэдэг төрийн өмчит компанид ойрын хүмүүсээ шургуулж хэдэн арван тэрбум төгрөгийг ямар ч хяналт, ямар ч шалгаруулалтгүйгээр “завшсан” баримтууд нь дэлгэгдсээр байхад л хуулийн байгууллага, АТГ түүнийг огт шалгадаггүй. “Эрх зүйн хамааралгүй” гэдэг халхавчаар хамгийн их хамааралтай хүмүүсээ төрийн өмчит компанийн өндөр суудалд залж, төрийн мөнгийг тендергүй хамсан үйлдлүүд нь ил болчихоод байхад УИХ дахь сөрөг хүчин харсан ч хараагүй мэт нам гүм байна. Шударга ёс, авлигагүй нийгэм гэж хамгийн чанга дуугардаг ХҮН нам ч таг чиг. УИХ-ын гишүүн Нара-Нарантуяа сошиалд байр сууриа илэрхийлснийг эс тооцвол Иргэний зориг ногоон намын хэд ч бүлх залгисан мэт ажин түжин сууцгааж байна. Үе үеийн Ерөнхий сайд нарыг оймс шиг сольж, цор ганцаараа хэдэн засаг дамжин сайд хийж яваа “Төрийн их хатан”-д Ерөнхий сайд нар жулддагийг хэлэх нь илүүц биз.

Гадаад харилцааны сайдын тендергүй “завшсан”гэх хэдэн арван тэрбумын задаргааг дахин сонирхуулъя. Гадаад паспорт хэвлэдэг “Төрийн үнэт цаас хэвлэл” компанийн 51 хувийг УБЕГ, 49 хувийг “Мигасон” гэх хувийн компани эзэмшдэг. “Төрийн үнэт цаас” хэвлэл бол гадаад паспортны бэлдэц, цахим гадаад паспорт хэвлэх улсын онцгой объект. Гэтэл энэ компанийг бүхэлд нь Б.Батцэцэгийн гар хөл болсон хүмүүс удирдаж байна.

“Төрийн үнэт цаас хэвлэл” төрийн өмчит компанийн захирлаар Э.Ариунгэрэл гэж эмэгтэй саяхныг хүртэл буюу Б.Батцэцэг сайдын 60 тэрбумын “луйвар” тойрсон баримтууд дэлгэгдэх хүртэл ажиллаж байв. Э.Ариунгэрэл бол Б.Батцэцэг сайдын ХОМ-тээ мэдүүлдэг “Монголын үнэт цаас хэвлэл” компанийн захирлаар ажиллаж явсан хүн. “Төрийн үнэт цаас” хэвлэлийн 49 хувийг эзэмшдэг “Мигасон” компанийн захирал Н.Цэрэндолгор ч бас Б.Батцэцэг сайдын ойрын хүн. Компаниудад нь хуулийн зөвлөхөөр ажиллахаас гадна сайдын хүү болох Г.Соджамцын үүсгэн байгуулсан “Ви Эс Эм” компанид данстай нэгэн.

Гадаад паспорт хэвлэдэг “Төрийн үнэт цаас хэвлэл” компанид ямар ч тендергүйгээр 41 тэрбумын бараа шахсан “Жордан топпен трейд” гэж компани бий. “Алтай” хотхоны айлын хаяг дээр бүртгэлтэй энэ компани оффисгүй, түүхгүй, ажилтангүй, олон тэрбум бүү хэдхэн саяын ч тендер авсан намтаргүй. Ийм хэрнээ төрийн компанид 40 гаруй тэрбумын барааг ямар ч тендергүй шахсан энэ даварсан компанийн захирал нь Б.Сувдмаа. Мөн л Б.Батцэцэгийн хамаарал бүхий компаниудад ня-бо-гоор ажиллаж байсан эмэгтэй. Гадаад харилцааны сайдын хүү болох Г.Соджамцын үүсгэн байгуулсан “Ви Эс Эм” компанийн хувьцаа эзэшигч. Хамгийн хоржоонтой нь Б.Сувдмаагийн “Жордон топпен трейд” компани Н.Цэрэндолгор, Э.Ариунгэрэл хоёрт атгуулсан “Төрийн үнэт цаас хэвлэл” компанийг байгуулагдсанаас хойш яг дөрвөн сарын дараа үүдээ нээсэн байдаг юм. 40 гаруй тэрбум төгрөгийн тендергүй шахааг гадаад паспорт хэвлэдэг төрийн компанид хийхийн тулд л байгуулсан гэх логик эндээс урган гарч ирж байна.

“Төрийн үнэт цаас хэвлэл” компаниас Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэгийн шууд болон шууд бус хамаарал бүхий 5 компани руу 50 орчим тэрбум төгрөг шилжүүлсэн нь шилэн дансанд тоо баримттайгаа дурайж байна. Б.Сувдмаагийн “Жордан топпен трейд” компани гэхэд 2023 оноос хойш гурван жилийн дотор 41.5 тэрбум төгрөгийн бараа бэлдэцийг тендергүйгээр нийлүүлчихсэн байх жишээний. “Төрийн үнэт цаас хэвлэл” компаниас Б.Батцэцэг сайдын нөхөр болон Б.Лхагвадорж нарын компани болох “Эко цаас” руу ус, дулааны төлбөр гэсэн утгаар 12.6 сая, 15.3 сая, 20.4 сая, 21.7 сая, 20.8 төгрөг шилжүүлснийг ч шилэн данснаас харж болно. Б.Батцэцэгийн төрөөс боловсон аргаар завшсан мөнгө ингээд зогсохгүй. ХОМ-тээ тусгасан “Монголын үнэт цаас хэвлэл рүү нь 323.5 сая төгрөг шилжүүлсэн баримт шилэн дансан дээр байна. Гадаад харилцааны сайд төрийн компаниас ийн мөнгө завшсанаас гадна Гадаад харилцааны яамнаас ч хувийн компаниуд руугаа мөнгө шилжүүлж ширэн нүүрлэснийг уншигч танд одоо хэлж өгье. Гадаад харилцааны яамнаас 2025 онд “Ви Эс Эм” ХХК руу “хүлээн авалтын хэрэглээний бараа орлогоос худалдан авав” гэсэн утгатайгаар 18.9 сая, 2025 онд 29.1 сая нийт 48.096 сая төгрөг шилжүүлчихсэн байна.“Ви Эс Эм” нь өмнө дурдсанчлан Б.Батцэцэгийн хүү Г.Соджамцын үүсгэн байгуулсан компани.

Ийм илт хамааралтай байхад л “Надтай эрх зүйн хамааралгүй” гэж булзсаар байна. Энэ олон нэрс, энэ олон гүйлгээний чиг зөвхөн Б.Батцэцэг сайд руу зааж байхад шүү дээ. Гадаад харилцааны сайд энэ их баримтын эсрэг ямар ч баримт гаргаж тавьсангүй. Цор ганц тайлбар нь “Надтай эрх зүйн хамааралгүй” гэх зальжин үг. Бүр “Намайг шүүмжилбэл Монголын гадаад нэр хүнд, тусгаар тогтнолд аюул учирна” гэсэн ямар ч логикгүй үг унагаж олны дургүй зэвүүцлийг хүргээд авсан. Тэр бас “Намайг шүүмжиллээ гээд хэн ч авч хэлэцэхгүй, төрийнхөн тоохгүй, хууль шүүхийнхэн ч яаж ч чадахгүй” гэж даапаалж байна.

Эндээс харахад, Цэцийн дээр хөх тэнгэр бий гэдэг шиг Б.Батцэцэгийн дээр хөх тэнгэр л байна. Нэг үе монголчууд Эрүүл мэндийн сайд Д.Сарангэрэлийг “Хатан ижий” гэж хошигнон хочилж байв. Түүний хойд дүр нь Ерөнхий сайд нараа өшиглөж унагачихаад танхимдаа улирч сонгогдон сээхэлздэг Б.Батцэцэг болж таарч байна. Түүнд “хатан ижий” нэр жижигдэнэ. Түүнийг улстөрчид өөр зуураа “Төрийн ховч муужгай”, “Монгол төрийн эрх гүнж” гэх мэтээр шивнэлдэн, битүүхэн айдастай явцгаадаг гэх бор шувуу саарал ордонд нисэлддэг. Гадаад харилцааны сайдын үйлдэл Д.Сарангэрэлээс ч илүү хорон. Тэр эрх мэдэл сүр хүчээ ашиглан татвар төлөгчдийн мөнгийг өөрийнхөө хамаарал бүхий компаниуд руу хэдэн арван тэрбумаар нь урсгаж буйг нийтлэлийн эхэнд баримттай нь хэллээ. Шуудхан хэлэхэд, Монголын төрд өнөөдөр Б.Батцэцэг л “Их хатан байна.

Учир нь түүнд Монголын хууль үйлчлэхгүй байна. Түүний талаар олон арван ноцтой баримт ил болсоор байхад хэн ч үүнийг нь асууж, хууль сануулж зүрхлэхгүй байна. Ардчилсан, сөрөг хүчинтэй парламентад хэн ч түүний эсрэг үг унагаж зүрхлэхгүй сууна гээд төсөөл дөө. Ард нь маш том хүч, нөмөр, хамгаалалт байгаа учраас тэр юм.

Дахиад хэлье. Монголд өнөөдөр хуулийн дээр Үндсэн хуулийн Цэц, Б.Батцэцэг хоёр л байна. Төрийн ордонд суугаа улстөрчид түүний хууль бусаар тендер хамдаг, улсын төсвийг луйварддагийг олж хараагүйдээ биш, энэ олон баримт худлаадаа биш, ерөөс Б.Батцэцэгийн ард байгаа хүчээс айсандаа, сүрдсэндээ үг хэлж, үйлдэл хийж чадахгүй байна. АТГ, ЦЕГ, цаашлаад ТЕГ ч хөдлөх хэмжээний баримтууд ил болж байхад тэд чимээгүй байна гээд бод доо. Сайд эмэгтэйн ард том хамгаалалт байгаа учраас тэр шүү дээ. Б.Батцэцэгээр оролдвол, хууль бус үйлдлийг нь шалгаад эхэлчихвэл “ажил карьер, амьдрал нь дуусах” учраас хэн ч ам ангайхгүй байгаа юм. Тиймээс л бултаараа нүдэн балай, чихэн дүлий суугаа юм.

Өнөөдөр “Их хатантан”-ы төрөөс завшиж буй том луйврыг баримттай зоригтой сөхөж байгаа нь хэвлэлийнхэн л байна. Дөрөв дэх засаглалын үнэт зүйл энэ учраас даварсан сайдын хэтэрсэн луйврыг бичсээр байгаа юм. Ганцхан үнэн бий. Баримт хэзээ ч хуучирдаггүй. Татвар төлөгчдийн хэдэн арван тэрбумыг “завшчихсан” Б.Батцэцэгийг шүүх өдөр ирж л таарна.

Харамсалтай нь яг өнөөдөр бол Б.Батцэцэгийн дээр зөвхөн хөх тэнгэр л байна!

Д.БАТБОЛД

ӨДРИЙН СОНИН