УИХ-ын гишүүн Д.Амарбаясгалан цаг үеийн асуудлаар байр сууриа илэрхийлж, сэтгүүлчдийн асуултад хариулт өглөө.

-Засгийн газрыг огцруулах асуудлыг ярьсан УИХ-ын гишүүнийг намаас хөөнө гэж МАН-ын генсек мэдэгдсэн?

-Монгол Улсын хэмжээнд хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж байгаа Үндсэн хуулиас эхлээд аль ч хуульд “Засгийн газрыг огцруулахаар гарын үсэг зурсан этгээдийн намын гишүүнчлэлээс нь хасна” гэдэг заалт байхгүй. Ийм заалт Монгол Ардын Намын дүрэмд ч байхгүй тэр бүү хэл Содбаатарын ширээний нүдэн дэх журамд ч байхгүй. Огт байхгүй зүйлээс улс төр хийж байна. Бараг Н.Учралын Засгийн газрын эсрэг дайснуулж байгаа мэтээр энэ үйл ажиллагаа явагдаж байна.

‑АН-ын зүгээс Ерөнхий сайдыг өөртөө итгэл үзүүлэх эсэх асуудлыг оруулж ир гэдэг шаардлага тавиад байгаа?

-Би өнөөдөр Ерөнхий сайд Н.Учралтай уулзах төлөвлөгөөтэй байна. Уулзаад эдгээр улс төрийн асуудлуудыг ярилцах ёстой. Ер нь улс төр гэдэг бол зөвшилцөл. Нүүр нүүрээ харж ярих ёстой. Учраа ололцох ёстой. Улс орны амьдралд саад учруулдаггүй улс төрийн нам, засаг төр байх ёстой.

-Эрх баригч намын хагарлыг Ерөнхийлөгчийн сонгуультай холбож тайлбарлаж байгаа. Та үүнд хариулт өгөөч?

-Үүнийг хагарал гэж битгий ойлго. Бид улс төрийн жижиг хов живийн араас явсаар байгаад бүгд жижиг асуудалд төвлөрдөг болчхож.

-УИХ ирэх оны төсвөө хэзээ хэлэлцэж эхлэх вэ?

-Улсын төсвийг арваннэгдүгээр сарын 15-ны дотор батлах ёстой. Өнөөдөр есдүгээр сарын 22. Бид улс төрийн шуурган дунд улс орны төсвийн бодлогыг батлах юм бол 10 жилийн дараах хортой үр дагаврын суурийг тавьж байна гэсэн үг. Тэгэхээр бид нэг хоёр өдрийн өмнө төсвийг батлаагүй гэдгээрээ буруутан болох ёсгүй.

-Засгийн газрыг огцруулах асуудал яригдвал УИХ-ыг тараана гэх сүрдүүлэг гэмээр мэдээлэл гарах болсон. Энэ талаар таны байр суурь?

-УИХ-ыг хоёр л зам бий. Нэгдүгээрт, УИХ-ын нийт гишүүний гуравны хоёр нь гарын үсэг зурснаар чуулганд оруулж хэлэлцэх нөхцөл үүснэ. Хоёрдугаарт, Засгийн газар огцроод дараагийн Ерөнхий сайдыг 30 хоногийн дотор томилж чадаагүй бол Ерөнхийлөгч парламентыг тараана.

Зарим хүн өөрт байхгүй эрх мэдлээр парламентыг тараана гэж байгаа нь буруу. Би байхгүй бол парламент тарна гэдэг агуулга гаргаж ирж байгаа нь ямар ч улс төрчид байж болохгүй зан.

-Д.Амарбаясгалан, Л.Оюун-Эрдэнэ нарын 10 гишүүн "Үндэсний эвсэл"-д элсэх гэж байгаа гэх мэдээлэл байна. Өөр нам байгуулах гэж байгаа гэдэг мэдээлэл ч гарсан?

-Нэр бүхий хүмүүс нэг хоёрхон хүнийг дагасан 10 гаруйхан хүн үлдсэн гэж энд тэнд очиж худал ярьдаг. Манай хэдэн гишүүнийг 30 биш арван хэдхэн болсон гэдэг мэдээллийг хэвлэлээр цацуулах л зорилготой худал мэдээлэл. Бидний 30 гишүүн улс төрийн хамгийн том сонголт дээр нэг талдаа гарчихсан хүмүүс. Энэ хүмүүсийг янз бүрээр шахаж, дарамталж байна.

-Ирэх сонгуулиудад МАН ялалт байгуулж чадах уу?

-Бүгд Найрамдах Польш Улс өнөөдөр маш хүн байдалд орчихсон байна. Польш улс манайхтай адилхан төрийн тогтолцоотой. Ерөнхийлөгч, парламентаа ард түмнээс сонгодог. Парламент нь засгийн газраа байгуулдаг. Энэ жил болсон ерөнхийлөгчийн сонгуульд сөрөг хүчний нэр дэвшигч сонгогдсон. Гэтэл төрийнх нь түвшинд ямар ч ажил явахгүй болсон. Яагаад гэвэл ирэх онд парламентын сонгуультай, ерөнхийлөгч нь засгийн газартаа бүх түвшинд хориг тавьдаг. Үүнээс болж ажил гацсан.

Үүнээс харахад ард түмнээс сонгогдсон парламент, ерөнхийлөгч буюу тэнцүү хэмжээний эрх мэдэл хоёр талд хуваагдсан. Бид яг ийм асуудлыг улс төрийн намууд, ерөнхийлөгчтэйгөө ярилцаж өөрчлөх ёстой. Өөрчлөх санаачилга өнгөрсөн хугацаанд гарч байсан ч зөвшилцөж чадаагүй.

Монголчуудын хувьд баг, сумаас эхлээд төрөө цоо шинээр дахин бүтээх үйл хэрэгт үндэсний хэмжээний зөвшилцөл хийх цаг нэгэнт ирсэн байна. Төрийг цоо шинээр дахин бүтээхгүйгээр өнөөдрийн байгаа тогтолцоонд косметик өөрчлөлт хийгээд ямар ч үр дүнгүй.